Czasem najtrudniejszych rzeczy uczymy się sprawnie, bez kontroli, bez ocen, lekcji i nauczycieli. Dlaczego? To proste, motywuje nas pasja i ciekawość.

Jak pomóc dzieciom w nauce

Ciekawość poznawcza

Ciekawość poznawacza jest najmocniejszym motywatorem doświadczania tego, co wokół nas, dostępna dla każdego i nic nie kosztuje. Jest naturalną, dziecięcą właściwością. Pozwala małym dzieciom poruszać się w całkowicie nieznanym świecie, poznawać „obcy” język, uczyć się wszystkiego najszybciej, najintensywniej i z nieukrywaną przyjemnością. A co dalej? Dzieci trafiają w tryby systemu edukacji i powoli acz systematycznie tracą naturalną ciekawość.

W zamian za to pojawiają się potrzeby sprostania oczekiwaniom dorosłych, nauczycieli, rodziców. Słabnie naturalna kreatywność. Rodzi się tak oczekiwana przez szkołę odtwórczość, wchodzenie w schemat.  Przychodzą kolejne progi edukacyjne, trzeba zdawać egzaminy, żeby je zdać, trzeba być przygotowanym. A jak tu się uczyć, gdy ani motywacji, ani ciekawości, ani poczucia sensu?

Chcesz pomóc dziecku przejść przez system?

Chcesz mu pomóc nauczyć się wielu treści –  bardziej lub mnie potrzebnych?

Chcesz je chronić przed emocjonalnym i fizycznym wyczerpaniem?

To co możesz zrobić, to wspierać dziecko w tym, aby poznało jego własną, osobistą technologię uczenia się.  Możesz mu pomóc poznać i umieć zastosować atrakcyjne metody – jak się uczyć?

Jak uczą się dzieci

Kolejne działania i sposoby na wsparcie Twojego dziecka w uczeniu się jak się uczyć:

  • Śmierć komórek nerwowych następuję dosłownie gdy jesteśmy w bardzo silnym, długotrwałym stresie, gdy ogarnia nas bezczynność – nuda, stany depresyjne.
  • Nasz mózg i my osobiście potrzebujemy poczucia celu i sensu, dzieci pytają: „ale po co ja mam się tego się uczyć?”. Gdy od dorosłego otrzymują sensowną, na ich potrzeby skrojoną odpowiedz, motywacja do pracy rośnie. Mózg tworzy „hak”: „uwaga – to ważne!!!”
  • Ułatwimy dzieciom naukę, usprawnimy ją, gdy zaproponujemy prostą selekcję informacji. Pamiętacie grę w „Państwa miasta”? To przykład, jak selekcja informacji może wzmocnić proces jej przyswajania.
  • Pozwól dziecku na poszukiwanie własnej motywacji, wyrzuć presję „musisz” i daj dziecku przestrzeń dla dokonywania wyborów. Podaruj dziecku- „możesz”. Z moich dziecięcych doświadczeń: Pamiętam jak Babcia przyprowadzała mnie ze szkoły do domu i proponowała proste reguły gry. Swoją drogą, skąd Babcie mają tę mądrość zarządzania światem…? Brzmiało to tak: „Jak wejdziemy do domu to coś zjesz, na co masz ochotę? Potem pobawisz się tak ze trzy kwadranse, a jak spojrzysz na zegarek i czas minie, to weźmiemy się razem do odrabiania lekcji, zgoda?”  To działało, podnosiło motywację i wzbudzało chęć do pracy, rodziła się motywację wewnętrzną.
  • Mózg pracuje lepiej w małej 2 – 3 osobowej grupie, lepiej działa w kolektywie. Więc pozwalaj na grupowe odrabianie lekcji, „co dwie głowy to nie jedna”. Czym większa grupa tym mniejsza przejrzystość reakcji mózgu, a nadmiar wszystkiego i nadmierne tempo – w tedy w miejsce ciekawości pojawia się bezradność lub nadpobudliwość, słabnie percepcja.
  • Trening ruchowy to trening mózgu, istnieje niezaprzeczalny związek motoryki z aktywnością intelektualną. Krzesło, to nie jest dobre miejsce do uczenia się. Tak jak i pozycja leżąca. Można się skutecznie uczyć chodząc, skacząc, jadąc na rowerze, to wzmaga aktywność mózgu.
  • Odpoczynek, sen, krótkie przerwy, bez tego nie da się usprawnić procesu uczenia. Dużo i długo to nie znaczy lepiej. Lepiej mniej, a w odpowiednich porcjach, taka wiedza będzie trwalsza.
  • Mózg potrzebuje dużo tlenu (więcej go jest na świeżym powietrzu), glukozy (owoce), wody – do 7 szklanek dziennie, witamin z grupy B, witaminy E – wspiera komunikację między komórkami, kwasy tłuszczowe omega, przykładowe, cenne produkty: orzechy, czekolada, ryby, miód, oleje roślinne. Do minimum ograniczamy żywność wysoko przetworzoną tzw. przekąski.
  • Nie ma czarodziejskich metod szybkiego uczenia. Mózg wymaga wysiłku, nie ma drogi na skróty. Ale trening może zaskakiwać mózg przez stosowanie różnorodnych metod, sposobów, atrakcji. Powtórki są niezbędne, warto więc robić  je za każdym razem inaczej.
  • Mózg wyłącza się, gdy jego właściciel zaczyna używać sformułowań np.: „nie da się!”, „nie potrafię!”, „to bez sensu, to głupie!”, „nie będę się ośmieszał!”, „uwaga! zaraz się pomylisz!” – nie bez powodu określenia te często nazywane są „kilerzy pomysłów”.

Jeśli masz negatywną opinie o sobie samych (a nasze dzieci niestety często ją mają), mózg traci pole do popisu, przestaje się uczyć.

Nasz mózg czyta obrazy lepiej niż słowa

Na koniec próbka metodyczna: Co lepsze, skuteczniejsze w przekazie?  W uczeniu się? Co zostaje w głowie?

Słowa: „Uwaga spadające odłamki skalne.
Czy obraz:    
 

Mózg woli rysunki, niż tekst. Emotikonki, ikony, symbole, piktogramy – wspomagają proces uczenia się. Samo przygotowywanie notatki wizualnej jest już skutecznym procesem uczenia się. A sama notatka dodatkowo pomaga w powtórkach.

Lubisz rysować? Umiesz rysować? Już słyszę ten chóralny głos: NIEEEEEEEE.

Wyprowadzę Cię z błędu.

Czy umiesz narysować kółko? No TAK, każdy to umie. A kwadrat? Tak, a prostokąt? Tak, a odcinek? A Punkt? A linię falistą?  TAK, TAK, TAK… To znaczy, że potrafisz narysować wszystko. Każdą definicję, każdy proces, każdą zależność. Potrzebujesz  tylko spróbować i ćwiczyć. Metafora plastyczna trafia łatwiej do naszej pamięci, niż zapis słowny. Zachęcam do zmian: nawyków, sposobów, do stosowania kolorów i… rysowania, rysowania, rysowania.

Znam studentów, którzy odkryli radość uczenia się i nie dali się zniechęcić przez schematy szkolne.

To wielkie szczęście odkrywać radość uczenia się. Radość uczenia się zapewnia młodość na całe życie. Możemy się uczyć w każdym wieku. A razem z nią  łatwiej przejść przez system obowiązku szkolnego.

Potrzebujesz jeszcze kilku sprawdzonych sposobów na skuteczną naukę? Kliknij tutaj:

A jeśli chciałabyś / chciałbyś wzmocnić chęć do nauki i rozwinąć pasję dziecka to zapraszamy cię na szkolenie online dla rodziców – “Na Skrzydłach Pasji”

A gdybyś chciała/chciał zgłębić tajniki skutecznych narzędzi dla nauczyciela to zerknij na Niezbędnik Nauczyciela i zobacz, co w nim może Ci się przydać w pracy.

Niezbędnik nauczyciela dla Ciebie

Zdzisław Hofman

Nauczyciel, biolog, całe życie zawodowe związany z edukacją. Współtwórca i wieloletni prezes Stowarzyszenia KLANZA, lider wolontariatu, trener rekomendowany przez PTP, socjoterapeuta, trener i superwizor w programie Tutoring szkolny, trener biznesu, od wielu lat wykładowca w Studium Arteterapii. Czerpie inspiracje z pedagogiki dialogu, psychologii przywództwa i pedagogiki zabawy. Sam o sobie mówi: Mam oczy „dookoła głowy”, jestem pasjonatem ciekawości i uważności. Lubię wspierać innych w uczeniu się i rozwoju, dzielić się i inspirować. Moje zainteresowania: intermentoring, muzyka i „połykanie” książek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *